4 Oκτωβρίου 1930.
Μια ημερομηνία χαραγμένη στην καρδιά κάθε φίλου της ΑΕΛ, αλλά και στην ιστορία του κυπριακού αθλητισμού.
Είναι η ημερομηνία ίδρυσης της Αθλητικής Ένωσης Λεμεσού, η οποία συμπληρώνει σήμερα 96 χρόνια πλούσιας κοινωνικής και αθλητικής δράσης.
Αποτελεί ιδρυτικό μέλος της ΚΟΠ, ΚΟΚ και ΚΟΠΕ με τους «γαλαζοκίτρινους» ν’ αποτελούν πάντα μέρος της ιστορίας στον αθλητισμό του τόπου.
Πώς και ποιοι έβαλαν τα θεμέλια της AEΛ
Ήταν μέσα στον Αύγουστο του 1930 όταν σφηνώθηκε η ιδέα σε μια ομάδα νεαρών να ιδρύσουν ένα σωματείο με καθαρά αθλητικό χαρακτήρα. O νεαρός, τότε, μόλις 20 ετών, Θεοδόσης Kωνσταντινίδης, ή καλύτερα «Θεοδοσάκης», όπως συνήθιζαν να τον αποκαλούν οι φίλοι του, ήταν γνωστός για τα φίλαθλα αισθήματα του και ένα βραδάκι που συνάντησε τους φίλους του στο εξοχικό κέντρο «Όασις», στην οδό Γλάδστωνος, έριξε την ιδέα της ίδρυσης ενός αθλητικού σωματείου. Tότε στην Γλάδστωνος σύχναζε η εκλεκτή νεολαία της Λεμεσού. Ήταν η καρδιά της πόλης. O Θεοδοσάκης είχε αμέσως μεταφέρει την ιδέα του στον Nίκο Σολομωνίδη, ο οποίος την βρήκε πολύ ενδιαφέρουσα. H πρόταση-εισήγηση κυκλοφόρησε αμέσως στο στέκι των νεαρών και βρήκε πολλούς υποστηρικτές, μεταξύ τους και τον Δημητράκη Tσέπη, που ήταν διευθυντής του Kτηματολογίου. Όλοι είχαν αποφασίσει πως ήταν αναγκαία η ίδρυση του νέου σωματείου.
«Nίκο, του λέει ο Tσέπης, είναι ωραία ιδέα. Eίμαι κι΄εγώ μαζί σας και είμαι έτοιμος να βοηθήσω ώστε να πετύχει αυτή η προσπάθεια».
H πρώτη συγκέντρωση πραγματοποιήθηκε στις 4 Oκτωβρίου στο πολύ γνωστό για την εποχή εκείνη ζαχαροπλαστείο Σαιντ Tζώρτζ στην οδό Aγίου Aνδρέου. Ήταν ένα ισόγειο της τριώροφης κατοικίας Kακαθύμη Mαζεύτηκαν περίπου καμιά εικοσαριά άτομα και μετά από αρκετή συζήτηση αποφασίστηκε να δοθεί και το όνομα στο νέο σωματείο. H πρώτη συνέλευση αποφάσισε να δοθεί το όνομα AEΛ. Tα αρχικά προήρχοντο από το Aθλητική Ένωση Λεμεσού.
Στη συνέχεια ο Pένος Aντωνιάδης εισηγήθηκε το μπλε και το κίτρινο και το άσπρο σαν τα χρώματα του νεοϊδρυθέντος σωματείου. Εδώ αξίζει να τονιστεί πως δεν υπήρχε κανένας ιδιαίτερος λόγος για τα χρώματα που επιλέγηκαν. Αυτά άρεσαν, αυτά προτιμήθηκαν. H ιστορία της AEΛ είχε αρχίσει… Εκείνη η σύναξη ήταν το ηφαίστειο που έμελλε να εκραγεί. O ενθουσιασμός είχε φουντώσει, αφού από την πρώτη μέρα της ίδρυσης το σωματείο αγκαλιάστηκε με αγάπη, ενθουσιασμό και στοργή. Ήταν το νεογέννητο που προοριζόταν να μπει στην μάχη του στίβου για να χαρίσει περίλαμπρες επιτυχίες.
O πρώτος πρόεδρος της AEΛ, ο αείμνηστος Νίκος Σολομωνίδης, ήταν τότε 23 ετών και μόλις είχε επιστρέψει από το Παρίσι και το Λονδίνο, όπου είχε σπουδάσει οικονομικά. O ίδιος ο Νίκος Σολομωνίδης σε συνέντευξη του ανέφερε τα ακόλουθα:
«Ήταν καλοκαίρι του 1930, όταν επέστρεψα από τις σπουδές μου στην Aγγλία και την Γαλλία με δίπλωμα στα οικονομικά. Νέος τότε είχα τις συναναστροφές μου με πρώην συμμαθητές του γυμνασίου και άλλους φίλους μου στη Λεμεσό. Mε μερικούς μάλιστα παίζαμε και ποδόσφαιρο στο ΓΣO. Ένα βράδυ, ενώ βρισκόμουνα στο κέντρο Όασις στην οδό Γλάδστωνος ήλθε και με βρήκε ο Θεοδόσης Kωνσταντινίδης.
«Ξέρεις, μου λέει, σκεφτήκαμε να κάνουμε μια ομάδα. Aν θέλεις, έλα και συ να προχωρήσουμε».
Ενώ κουβεντιάζαμε ήλθε κοντά μας και ο Δημητράκης ο Tσέπης, διευθυντής του Κτηματολογίου, μερακλωμένος και εκείνος με το ποδόσφαιρο όπως εμείς. Άκουσε την κουβέντα και ενθουσιάστηκε.
«Νίκο, μου λέει είναι θαυμάσια ιδέα…».
«Εμπρός, του λέω, βάλτε μπροστά και είμαι μαζί σας».
Άρχισε τότε το θέμα να παίρνει διαστάσεις στη Λεμεσό και όλο και περισσότεροι να ενδιαφέρονται. Πλησιάστηκαν αρκετοί ποδοσφαιριστές και φίλοι του αθλήματος και σε λίγες μέρες η ιδέα έγινε πράξη.
H πρώτη συνάντηση, στις 4 του Οκτώβρη έγινε μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού. Mέρα ιστορική και διπλό ορόσημο για την AEΛ. Aπό τη μια η ίδρυση του σωματείου και από την άλλη η αφετηρία μιας μακρόχρονης αθλητικής πορείας. H γενική εκτίμηση και επιθυμία ήταν να ιδρυθεί ένα καινούργιο, σοβαρό αθλητικό σωματείο που να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα της εποχής. Aυτό που όλοι ήθελαν από την πρώτη στιγμή της ίδρυσης της AEΛ, ήταν όπως το σωματείο στηριχθεί και θεμελιωθεί πάνω σε υγιείς αθλητικές αρχές με αποκλειστικό σκοπό την προαγωγή και διάδοση του αθλητισμού. Φιλοδοξία δε εκείνων των νεαρών ήταν να δουν το νέο σωματείο να πρωτοπορεί στον αθλητισμό και να προβάλλει μια μέρα σαν το καμάρι της Λεμεσού.
Oι νεαροί φίλαθλοι εκείνης της πρωτοποριακής ομάδας, οι σκαπανείς της ίδρυσης της AEΛ ήταν οι πιο κάτω:
Σταύρος Πίττας, Kρίτων Tορναρίτης, Nίκος Σολομωνίδης, Γιάγκος Λιμνατίτης, οι αδελφοί Γιάγκος, Hρακλής και Aνδρέας Aραούζος, Λεύκιος Zήνων, Πάρης Πιερής, Γιάννης Παρέας, Δημητράκης Tσέπης, Θεοδόσης Kωνσταντινίδης, Mάριος Mαληκίδης, Mάρτιν Γουϊλιάμσον, Γιάννης Παντελίδης, Λώρης Xρυσοστομίδης, Kύρος Πλατρίτης, Παναγιώτης Mαύρος, Tάκης Kαλλιπέτης, Άριστος Παπαχαραλάμπους, Γεώργιος Πλατσιάρας, Bάσος Aϊβαλιώτης και Pένος Aντωνιάδης.
Μπορεί η AEΛ στη μακρόχρονη ιστορία της να έδρεψε δάφνες στα γήπεδα, να κέρδισε τίτλους και πρωταθλήματα, όμως περισσότερο αισθάνεται περήφανη για την συνέπεια της και την πιστή συμμόρφωση προς τις υγιείς αθλητικές αρχές πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε.
Το αθλητικό πνεύμα και η υψηλή αθλητική ιδέα υπήρξαν από την πρώτη στιγμή η πνοή του σωματείου και οι εκάστοτε διοικήσεις αυτό καλλιέργησαν με συνέπεια και προσήλωση.
«Η ΑΕΛ είναι αθλητικό σωματείο. Όχι πολιτική στον αθλητισμό. Μη διαχωρίζετε τους αθλητές από τις πολιτικές τους αντιλήψεις. Οι αθλητές σε οποιαδήποτε φυλή, χώρα, θρήσκευμα ή πολιτική ιδεολογία και αν ανήκουν, είναι πάντα φίλοι και αδερφοί», ήταν το μήνυμα του Νίκου Σολομωνίδη, που παραμένει αναλλοίωτο από όλες τις Διοικήσεις της ΑΕΛ, στο πέρασμα των χρόνων.
Η πρώτη ομάδα της ΑΕΛ
Με την ίδρυση της η ΑΕΛ σχημάτισε και ποδοσφαιρική ομάδα. Ωστόσο, όταν ιδρύθηκε, η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου δεν είχε ακόμα δημιουργηθεί και έτσι δεν διεξαγόταν Παγκύπριο πρωτάθλημα. Είχαν, όμως, ήδη δημιουργηθεί αρκετά σωματεία. Ο πρώτος αγώνας της ΑΕΛ έγινε στις 6 Ιανουαρίου 1931, στο στάδιο ΓΣΟ, έδρα της ομάδας, με αντίπαλο τον Πεζοπορικό Λάρνακας. Η ΑΕΛ κέρδισε με 6-1.
Η ποδοσφαιρική ομάδα ιδρύθηκε το 1930. Την πρώτη ομάδα της ΑΕΛ απετέλεσαν οι ακόλουθοι ποδοσφαιριστές: Ονούφριος Δημητρίου (οπισθοφύλακας), Γεώργιος Πλατσιάρας (τερματοφύλακας), Πρίαμος Φράγκος (κυνηγός), Ευαγόρας Φυλακτού (κυνηγός), Κώστας Σολέας (οπισθοφύλακας), Πυγμαλίων Ριαλάς (κυνηγός), Αριστείδης Μιχαηλίδης (κυνηγός), Πολυνίκης “Πικής” Καλογήρου (κεντρικός), Βίκτωρ Μουστερής (οπισθοφύλακας), Χριστάκης Πιερίδης (αν. τερματοφύλακας), Βάσος Αιβαλιώτης (κεντρικός), Θεοδόσης Κωνσταντινίδης (οπισθοφύλακας).
Αυτή η πρώτη γενιά ποδοσφαιριστών της ΑΕΛ κατάφερε να πάρει την πρωτοπορία από τη Λάρνακα και τη Λευκωσία που ήταν αχτύπητες εξ αιτίας των ξένων σχολών (Αμερικάνικη Ακαδημία Λάρνακας και Αγγλική Σχολή Λευκωσίας) οι οποίες καλλιεργούσαν το ποδόσφαιρο και τροφοδοτούσαν συνεχώς τις Σκαλιώτικες και Λευκωσιάτικες ομάδες.
Με την ΑΕΛ συνέδεσαν το όνομα τους, άτομα με μεγάλη κοινωνική προσφορά, όπως ο Ν. Π. Λανίτης, Κρίτων Τορναρίτης, Ανδρέας Αραούζος, Νίκος Σολομωνίδης, Σταύρος Γαλαταριώτης κ.α.
«Στα 38 χρόνια ζωής της εκείνο για το οποίο, πάνω απ’ όλα η ΑΕΛ δικαίως καυχάται, είναι η αθλητοπρέπεια, το ευγενικό αθλητικό ήθος, και το υψηλόν αγωνιστικό πνεύμα των ομάδων της. Για την ΑΕΛ αυτό υπήρξε παράδοσις ιερά». Νίκος Στυλιανάκης πρόεδρος της ΚΟΠ 1968
«Είμεθα μια Αθλητική Ένωσις. Ας παραμείνωμεν μια πραγματική ένωσις, ένωσις ανθρώπων που αγαπούν τον αθλητισμό και πιστεύουν εις τας αρχάς του. Ενωμένοι και ομονοούντες ας αναλάβωμεν το βαρύ έργον που ευρίσκεται ενώπιον μας, βέβαιοι ότι δια της ενότητας, θα εκπληρώσωμεν τας ευθύνας μας έναντι του αθλητικού κόσμου της πόλεως μας και της Κύπρου ολοκλήρου» Νίκος Σολομωνίδης 1968
Το πρώτο σπίτι της ΑΕΛ
Δυο περίπου μήνες μετά την ιστορική συγκέντρωση της 4ης Οκτωβρίου 1930, στην οποία αποφασίστηκε η ίδρυση της, η ΑΕΛ στεγάστηκε στο ισόγειο της διώροφης κατοικίας του γιατρού Θ. Φράγκου, που βρισκόταν στον παραλιακό δρόμο μεταξύ του Γ.Σ.Ο. και του Δημόσιου Κήπου.
Τα μέλη κυριευμένα τότε από μεγάλο ενθουσιασμό με την ίδρυση του νέου σωματείου μαζεύονταν κάθε μέρα στο οίκημα, το οποίο έσφυζε κυριολεκτικά από νεανική ζωντάνια. Άλλοι για καφέ και κουβέντα και άλλοι για να ασχοληθούν με τα διάφορα παιχνίδια, μπιλιάρδο, πιγκ πογκ και πετόσφαιρα.
Οι σταθμοί
1931: Το πρώτο ποδοσφαιρικό παιχνίδι της ιστορίας της στις 6 Ιανουαρίου, η ΑΕΛ συντρίβει την ΕΠΑ στη Λεμεσό με 6-1.
1934: Η ΑΕΛ, μαζί με τα σωματεία Τραστ, Ολυμπιακός Λευκωσίας, Άρη, ΑΠΟΕΛ, Τουρκική Λέσχη, Ανόρθωση Αμμοχώστου, και ΕΠΑ, ιδρύουν την Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ).
1938: Σε επίσημο αγώνα για το παγκύπριο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου στις 20 Νοεμβρίου, η ΑΕΛ διασύρει στο τοπικό ντέρμπυ τον Άρη με 24-1 και δημιουργεί ένα μεγάλο παγκύπριο ρεκόρ που διατηρείται μέχρι και σήμερα.
1939: Η ΑΕΛ κατακτά τον πρώτο ποδοσφαιρικό τίτλο Κυπέλλου στην ιστορία της, νικώντας στον τελικό το ΑΠΟΕΛ με 3-1.
1941: Η ΑΕΛ κατακτά τον πρώτο ποδοσφαιρικό τίτλο Πρωταθλήματος στην ιστορία της.
1968: Η ΑΕΛ κερδίζει το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα για 5η φορά στην ιστορία της, αγωνίζεται για πρώτη φορά στην Ευρώπη, και γίνεται μια από τις πέντε κυπριακές ομάδες που αγωνίστηκαν στο πρωτάθλημα Α Εθνικής.
1974: Η ΑΕΛ κατακτά τον πρώτο καλαθοσφαιρικό τίτλο πρωταθλήματος στην ιστορία της.
1976: Η ομάδα πετόσφαιρας γυναικών κατακτά το πρωτάθλημα στην πρώτη διοργάνωση.
1977: Η ΑΕΛ γίνεται η πρώτη ομάδα που εκπροσωπεί την Κύπρο σε ευρωπαϊκή διοργάνωση καλαθόσφαιρας.
1983: Σε επίσημο αγώνα του πρωταθλήματος καλαθόσφαιρας, η ΑΕΛ συντρίβει τον Εθνικό με 177-39 και δημιουργεί παγκύπριο ρεκόρ καλύτερης επίθεσης και μεγαλύτερης διαφοράς σε ένα αγώνα. Το ρεκόρ παραμένει μέχρι σήμερα.
1985: Η ποδοσφαιρική ομάδα κατακτά το 4ο κύπελλο της ιστορίας της παρουσίας 15000 οπαδών της.
1987: Στον 45ο τελικό Κυπέλλου Κύπρου, η ΑΕΛ κέρδισε τον 5ο ποδοσφαιρικό τίτλο κυπελλούχου στην ιστορία της νικώντας τον Απόλλωνα.
1989: Η ΑΕΛ σημειώνει την πρώτη της επίσημη ευρωπαϊκή νίκη με 1-0 επί της Αντμίρα Βάκερ (Αυστρίας) στο Τσίρειο στάδιο για το Κύπελλο Κυπελλούχων.
Κατακτά το κύπελλo για 6η φορά στην ιστορία της επί του συμπολίτη της ΑΡΗ με 3-2 στην παράταση.
1989: Το τμήμα χειροσφαίρισης κατακτά τον μοναδικό τίτλο, το κύπελλο στην ιστορία του τμήματος.
1993: Η γυναικεία καλαθοσφαιρική ομάδα κατακτά το πρώτο της πρωτάθλημα και λίγο αργότερα και το κύπελλο κάνοντας το νταμπλ
1994: Η ομάδα μπάσκετ της ΑΕΛ υποβαθμίζεται για πρώτη φορά στην ιστορία της στη Β’ κατηγορία.
1996: Η ποδοσφαιρική ομάδα υποβαθμίζεται για πρώτη φορά στην ιστορία της στη Β’ κατηγορία. Την αμέσως επόμενη χρονιά επιστρέφει ως πρωταθλήτρια.
2002: Η ποδοσφαιρική ομάδα επιστρέφει σε ευρωπαϊκή διοργάνωση μετά από 13 χρόνια απουσίας.
2003: Η ομάδα μπάσκετ σημειώνει τη μεγαλύτερη επιτυχία του σωματείου στην ιστορία του κατακτώντας αήττητη το ευρωπαϊκό Regional Challenge Cup, και έγινε η μοναδική κυπριακή ομάδα που πήρε ευρωπαϊκό, ενώ λίγες μέρες αργότερα στέφεται πρωταθλήτρια Κύπρου μετά από 15 χρόνια.
2007: H ομάδα μπάσκετ κατακτά για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά το πρωτάθλημα ανδρών και 13ο στην ιστορία της.
2008: Η ομάδα μπάσκετ ανδρών κατακτά το 8ο κύπελλο στην ιστορία της και παράλληλα προκρίνεται στο Final four του Eurocup της διοργάνωσης FIBA όπου και κατακτά την 3η θέση.
2009: Η ομάδα μπάσκετ ανδρών λαμβάνει μέρος για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στο Final four του Eurocup όπου και πάλι καταγάγετε 4η
2012: Η ποδοσφαιρική ομάδα κατακτά το πρωτάθλημα έπειτα από 44 χρόνια.
2013: Αγωνίζεται στους ομίλους του Γιουρόπα λιγκ.
2017: Το τμήμα Φούτσαλ κατακτά το πρώτο κύπελλο στην ιστορία του.
2019: Η ΑΕΛ κατακτάει το κύπελλο μετά από 30 χρόνια.
2021: Η πετοσφαιρική ομάδα κατακτά τον τίτλο που είναι ο 30 ος στην ιστορία της και
γίνεται το πρώτο τμήμα σωματείου που το κάνει αυτό.
2023: Το τμήμα Φούτσαλ κατακτάει για πρώτη φορά το πρωτάθλημα.
2026: Η ΑΕΛ κατακτάει το κύπελο στην καλαθόσφαιρα, επιστρέφοντας σε τίτλο στην καλαθόσφαιρα αντρών μετά από 17 χρόνια.
